Soğuk iklimine rağmen İzlanda, inovasyon için verimli bir zemin sunuyor. Bir örnek, teknoloji şirketi VAXA Technologies'in yenilikçi, düşük karbonlu bir gıda üretim sistemi geliştirdiği Reykjavik'in hemen dışındaki bir endüstriyel parkta bulunabilir.
Mahsul, bazen "tüm bitki yaşamının annesi" olarak adlandırılan mikroyosundur. Protein, vitamin, mineral ve Omega-3 zengini yosunlar et yerine, diyet takviyesi ve gıda katkı maddesi olarak kullanılabilir.
"Patentli Energy-to-Food (E2F) sistemimizle enerjiyi gıdaya dönüştürmenin düşük karbonlu bir yolunu bulduk. Bunun büyük ölçekli tarımda devrim yaratabileceğine ve daha sürdürülebilir bir geleceğe katkıda bulunabileceğine inanıyoruz," diyor VAXA İzlanda Genel Müdürü Kristinn Hafliðason.
Dikey su yetiştiriciliği
Bu noktada VAXA, kapalı bir hidroponik (su bazlı) sistemde iki tür mikroyosun yetiştiriyor. Yosunlar, besin açısından zengin suyla doldurulmuş dikey olarak istiflenmiş konteynerlerde kapalı alanlarda yetiştiriliyor. Yapay ışık en iyi büyüme koşullarını sağlıyor.
Hafliðason'a göre hidroponik çiftçilik, geleneksel, toprak tabanlı çiftçiliğe kıyasla birçok avantaj sunuyor.
"Öncelikle aynı miktarı yetiştirmek için arazinin sadece küçük bir kısmına ihtiyacınız var. Kapalı ve kontrollü ortam temizdir, bu da kaliteyi artırır ve tüm yıl boyunca stabil koşullar sağlar. Ayrıca mahsul daha hızlı büyür ve besin açısından son derece zengin hale gelir. Üstelik E2F sistemimiz çok daha az su tüketir ve pestisit veya gübre gerektirmez" diye açıklıyor.
Döngüsellikle desteklendi
Yeni sulara girerken bazı zorluklarla da karşılaşacaksınız. Hafliðason'a göre, kapalı sistemlerde yosun yetiştirme, VAXA'nın akıllı mühendislik yöntemleriyle üstesinden geldiği üç önemli sorun ortaya çıkarıyor. Gizli sır, komşu jeotermal santralden gelen fazla enerjinin yeniden kullanıldığı ve ardından çevredeki endüstri parkına geri döndürüldüğü döngüsel bir akıştır.
"Öncelikle üretilen ısıyı uygun maliyetli bir şekilde uzaklaştırmanız gerekiyor. Prosesimizi soğutmak için komşu jeotermal tesisten gelen soğuk artık suyu yeniden kullanıyoruz. Su sistemimizden geçerken yaklaşık 20 dereceye kadar ısınır ve daha sonra endüstriyel parka geri gönderilir. Bu döngüsel yaklaşım hem maliyetleri hem de çevresel etkiyi en aza indiriyor."
Bir jeotermal santralin yanında bulunan VAXA Technologies, tarım sürecinde fazla enerjiyi yeniden kullanabiliyor ve daha sonra endüstriyel parka geri döndürebiliyor. Bu döngüsel yaklaşım, operasyonları karbon negatif hale getiriyor.
CO2 geri dönüşümü
İkinci zorluk, bitkiler fotosentez organizmaları olduğundan istikrarlı ve uygun maliyetli bir CO2 akışı ihtiyacıyla ilgilidir. VAXA'nın sisteminde bu, karbondioksitin yüksek verimlilikle yakalanması ve geri dönüştürülmesiyle çözülüyor.
Hafliðason, "Bir sisteme hava geri pompalarken normalde CO2 'nin yaklaşık %95'ini kaybedersiniz. Yine kayıpları yalnızca %15'e indiren su soğutma çözümümüzden yararlanıyoruz. Bu da CO2 'nin çoğunu kendi prosesimizde geri dönüştürebileceğimiz anlamına geliyor, bu da emisyonları azaltıyor ve daha çok kendine yeter hale getiriyor" diyor.
Temiz tutma
Üçüncü zorluk, tıpkı evinizdeki akvaryumda olduğu gibi mikroorganizmaların konteyner yüzeylerinde büyümesini önlemektir. Bu "biyofilm" enerji akışını ve dolayısıyla verimi azaltır. VAXA bunu kısmen kıvrımlı bir konteyner tasarımıyla çözüyor, ancak gerçek kazanç hava akışını artırmakta yatıyor. Yine döngüsel yapı başarının anahtarını oluşturuyor.
"Normalde, daha fazla hava eklemenin maliyeti avantajları gölgede bırakabilir, ancak CO2'mizi geri dönüştürdüğümüzden yaklaşık dört kat daha fazla hava pompalayabiliriz. Konteynerlerimizi temiz tuttuğunu görüyoruz, bu da istikrarlı kalite ve verimlilik seviyeleri sağlıyor," diyor Hafliðason.
"Mucize, üç zorluğun hepsini maliyet eklemeden çözmektir ve bunu başardığımız için gurur duyuyoruz. Tüm bu çözümler bir araya geldiğinde operasyonlarımız da karbon nötr hale geliyor" diye ekliyor.
Düzenli basınçlı hava akışı
Yenilikçi çiftçilik prosesi, bir dizi Atlas Copco kompresörü tarafından sağlanan basıncı hassas şekilde ayarlanmış havanın düzenli akışına dayanır. Başlangıçta daha küçük bir kompresör seti bu görevi yerine getiriyordu, ancak tesis büyüdükçe ve üretim ölçeği arttıkça daha güçlü makinelere ihtiyaç duyuldu.
"Doğru hava akışını ve basıncını sağlayan, düşük basınçlı hava için tasarlanmış bir kompresör seti sunduk. Bunlar, enerji verimliliğini artıran değişken hızlı tahrik motorları ve havayı kirleticilerden arındıran karbon filtreler ile donatılmıştır. VAXA büyümeye devam ettikçe, yerel distribütörümüz Sindri ile işbirliği içinde inovasyon yolculuklarında onları desteklemeye devam etmekte kararlıyız," diyor Atlas Copco Hava ve Gaz Uygulamaları Ana Müşteriler Yöneticisi Johan Löthberg.
Hafliðason, "Gıda endüstrisinde devrim yaratmak istiyorsanız mümkün olan en iyi ekipmana ihtiyacınız var, bu nedenle Atlas Copco bizim için doğal bir seçimdi," diyor. "Büyük bir fikirle küçük bir başlangıç yaptık ve E2F modelimizi sürekli büyüme ve iyileştirmeler yoluyla geliştirdik. Bugün muhteşem bir şey yapmanın eşiğindeyiz."
